საადი შირაზელი – ფრაგმენტები ბუსთანიდან

საადი შირაზელი კლასიკური სპარსული ლიტერატურის ერთ-ერთი უდიდესი წარმომადგენელია. მისი ლირიკული და დიდაქტიკური შემოქმედება ფართოდ არის ცნობილი პოეტის მშობლიურ ირანსა და ამ ქვეყნის ფარგლებს გარეთაც. ტკბილმოუბარი საადის (როგორც ირანში უწოდებენ) ორი დიდაქტიკური თხზულება — „ბუსთანი“ და „გოლესთანი“, ასევე მისი მრავალრიცხოვანი ყაზალები, რობაიები და სხვა პოეტური ტექსტები სპარსული ლიტერატურის ოქროს ფონდს განეკუთვნება. განსაკუთრებით პოპულარულია მისი სენტენციები და ერთგვარი აფორიზმები, რომელსაც თვალსაჩინო ადგილი უჭირავს სპარსულ მეტყველებაში. საადის შეგონებანი ირანელი კაცისთვის ჭირსა და ლხინში გამოსაყენებელ ფრაზებად იქცა.

„ბუსთანი“, შუა საუკუნეების სპარსული ლიტერატურის არაერთი ნიმუშის მსგავსად, საერთო სიუჟეტით შეკრული ერთი მთლიანი თხზულება კი არ არის, არამედ სხვადასხვა საკითხთა შესახებ შექმნილ იგავთა ერთიანობაა. როგორც წესი, ყოველი თავის დასაწყისში ავტორი მსჯელობს რომელიმე საკითხის შესახებ, ხოლო შემდეგ მოჰყავს მასთან დაკავშირებული იგავები.

წინამდებარე წიგნში წარმოდგენილი რჩეული იგავები ამოკრებილია „ბუსთანის“ რამდენიმე კარიდან. საადის შეგონებათა დიდ ნაწილს, ჟამთასვლის მიუხედავად, ყავლი არ
გასვლია. როგორც ცნობილია, შუა საუკუნეების აღმოსავლეთში საადის პოემა ხელიდან ხელში გადადიოდა და მასზე თაობები იზრდებოდა. ასწლეულთა მიუხედავად, „ბუსთანს“ არც თანამედროვე ეპოქაში მოჰკლებია მკითხველი.